آزادی بیان، علیە مذهب:

آزادی بیان، علیە مذهب سرمایە و فاشیسم سرمایە:

نگارش: نوامبر ٢٠١٤

انتشار در کمونیست ماهانە شمارە بهمن ٩٣

انبوە ملیونی مردم در پاریس و سایر شهرهای فرانسە و اروپا، در گرامیداشت جانباختگان “چارلی ابدو”، نشانداد کە ازادی بیان زندەاست؛ شاید هم فراتر از آن؛ میتواند نقطەعطفی در این مبارزە باشد کە نە تنها تروریسم اسلامیستی و دولتی سرمایەداری بلکە همەی حاکمیت سرمایە را بە چالش بکشد.
در همانحال، حضور سران حکومتهای سرمایەی امپریالیستی و شناختەشدگانی نظیر نانانیاهو، داود اوغلو(داعش-پناە)، آنجلا مرکل ، شاە اردن و نظایرشان در آن صفوف، دم خروسی است کە نشان میدهد کە این عالیجنابان میخواهند، نەتنها بە آزادی بیان، کە بە همەی مبارزات جاری تودەهای مردم، دهن کجی کردەباشند. آیا میتوانند؟ این بستە بە درجەی آگاهی و اتحاد و قدرت ماست. روشنگری در بارەی مذهب، بەمثابەی یک رکن جامعەی طبقاتی و توجیەکنندەی استثمار، یکی از مهمترین عرصەهای تبلیغ کمونیستی است.
از طرفی، یکی از مهمترین عرصەهای آزادی بیان، آزادی تبلیغ علیە مذهب است؛ بەویژە مذهبی کە قنداق رگبارهائی شد کە شارلی ابدو را در مرکز پاریس، در پاریس ولتر و روسۆ، در پاریس پرلاشز بەخون کشید! اسلامیسم، بەعنوان یک جریان سرکوبگر سیاسی فوق ارتجاعی، خونخوار و فاشیستي کە سرمایەداری غرب بیشترین سهم را در شکل دادن بەآن دارد، عامل مستقیم و آشکار این فاجعە است. این مسألە را باید در تبلیغ علیە مذهب و مشخصا اسلام در جای درست خودش قرار داد و در تعمیق آن و در تصحیح کجرویهای آن کوشید؛ امید کە این بەمیدان آمدن شکوهمند را بتوان بە نقطە عطف و سرآغاز مبارزەی گستردەتر علیە مذهب و کل ایدئولوژی سرمایەداري تبدیل کرد.
میبینیم کە اسلامیسم بە مثابەی یک جریان سیاسی، درافغانستان، پاکستان، ایران، عراق، سوریە، لیبی، نیجریە و… دیگر کشورهای اسلامزدە، بیپروا کشتار میکند، سرکوب میکند و کمترین وقعی، نەتنها بە آزادی بیان، کە بە هیچیک از دستاوردهای آزادی پس از قرون وسطا، نمیگذارد. اینکە امپریالیسم تهی از ترقیخواهیهای آغازین سرمایەداری، معمار این جنایات سازمانیافتە است دیگر حدس و گمان ما نیست و با “تئوری توطئە” جواب نمیگیرد. این حقیقت را، حالا دیگر سران سرکوبگر سرمایە، علیە یکدیگر افشا‌ء میکنند؛ بەطوریکە امروزە همگان میتوانند آنرا در شبکەهای اجتماعی ببینند؛ شاید افشاگریهای دمکراتهای امریکا، از جملە هیلاری کلینتون و جو بایدن علیە جمهوریخواهان، کە بیشرمانە، اسلامیسم را ساختە و پرداختەی دستگاە خودشان اعلام میکنند، تازەترین آنها نباشد. اما اسلامیسم تنها ساختەی “غرب” نیست؛ بلکە این سیستم بسیار متمرکز سرمایەی مالی کە ١% سرمایەدار، بە اندازەی ٩٩% بقیە ثروت در اختیار دارد، با دمکراسی و حقوق بشر در تناقض است و بە اسلامیسم، صهیونیسم، فاشیسم و دیگر محصولات سیاسی امپریالیستي احتیاج مبرام دارد تا بە حکومت خود ادامە دهد!
در عین حال، امروزە اسلامیسم دچار بحران و فروپاشی است. پیچیدگیهای ناشی ازمنافع دارودستەهای گوناگون سرمایە، فساد مالی، چپاول حاکمان محلی بەعلاوەی بحران لاعلاج و جهانی سرمایە، کاری کردە کە اسلامیسم شقە-شقە شدە و زیر نامهائی چون جهادی، تکفیری، وهابی، شیعە، سنی و همچنین صهیونیسم و جریانات مسیحی فاشیستي در افریقا و بودایي در برمە و غیرە، ترورها، جنگها و ویرانگریشان علیە یکدیگر، رو بە فزونی است. آوار این ویرانیها، اما، روی انسانهای بیدفاع و بیگناه میریزد! آزادی، نان و حقوق اولیەی کارگران و ستمکشان هم جزو قربانیان ردیف اول اند. اسلامیسم، با یک مأموریت سیاسی بە غایت ارتجاعی، متناسب با مناطق اسلامزدە و با ابتکار مستقیم امپریالیسم غرب شکل دادەشد و البتە، دیگر-امپریالیستهای نوپا نظیر روسیە و چین هم، در حمایت و کاربرد آن، روی دست رقبای غربی خود برخاستند. این هیولا اکنون، یکی از مهمترین ابزارهای سرمایەی جهانی برای تحمیق تودەها و سرکوب آزادیهای سیاسی و یکی از مهمترین موانع پیشرفت کمونیسم و برابری خواهی در منطقە و حتی در جهان است.
مبارزەی روتین علیە مذهب، با مبارزە علیە این هیولای امپریالیستی درهم تنیدەاست؛ هیولائی کە، نظیر اسرائیل، باورهای مذهبی را بە گروگان گرفتە، برای کشتار و سرکوب همەجانبە، “مجوز الهی” هم دارد! آزادی بیان، یک قربانی بیچون و چرای این بلیە است. گذشتە از نقض روزمرەی آن توسط قانون الهی، صرف بیان مخالفت با اسلام برای هر شهروند کە خودبەخود مسلمان تلقی میشود، بمنزلەی ارتداد است و طبق نص شریعت حکم مرگ دارد. میتوان بە موارد عدیدەی دیگری اشارەکرد از جملە: ترور احمد کسروی در دادگستری تهران بە خاطر نوشتەهایش، فرمان خمینی بە شکستن قلمها و بە قتل سلمان رشدی بە خاطر کتاب آیات شیطانی،…قتلهای زنجیرەئی کە قربانیانش نویسندگان و روزنامەنگاران بودند… لیست بلند اعدام شدگان سال ٦٧ کە “دلیل” محکومیت اکثرشان آخرین اظهاراتشان بود، ترور روزنامەنگارانی نظیر سردشت عثمان و کاوە گرمیانی در کردستان عراق…را همە بەیاد دارند.
انتظار ریشەکن کردن دین (و در این مبحث دین اسلام)، در کوتاە مدت و با استفادە از افشای فاجعەهائی نظیر جمهوری اسلامی یا داعش و دیگر شاخەهای اسلامیسم، یک توهم است؛ یک ذهنیگری است؛ چراکە ریشەی دین، نەدر شرارت یک عدە آخوند و داعشی بلکە در ناامنی اجتماعی است و در درجەی اول از کمبود اقتصادی اکثریت محروم ناشی میشود. این اکثریت را با حرف و با استدلال نمیتوان قانع کرد کە با وجود اینهمە ناامنی و مصیبت، دست از امید بە بهشت پس از مرگ بردارد و خود را از دام این تریاک اجتماعی رها کند!
بنابراین، گرچە زمینە و امکان برای تبلیغ و روشنگری درمورد ظرفیتهای ارتجاعی اسلام، بااین افتضاحات حکومتهای دینی و تروریسم دولتی بیشتر شدە، آنچە در احراز هدف زوال مذهب نقش اساسی دارد، فراهم کردن زمینەی عینی رفاە اقتصادی-اجتماعی است. و این زمینەی عینی، میشود گفت بەشکلی در حال فراهم شدن است. بە برکت پیشرفت وسائل تولید و صنعت، از وابستگي معیشت مردم بە نیروهای غیر قابل کنترل طبیعی، بسیار کاستە شدە و زمینەی خرافات کمتر شدەاست. اما یک خدای متعال “پست مدرن” بە نام بازار، زندگی تودەهای ملیاردی را هرروز بەخطر میاندازد و مردم هیچ کنترلی برآن ندارند. این خداوند قهار و غیرقابل کنترل زمینی، شبیە بە نیروهای غیرقابل کنترل طبیعی، زندگی مردم را بسیار نا أمن کردە، با قدرت فراوان و متمرکزش، ملیاردها مردم را ناچارکردە بە خاطر درآمد یک دلاری با همسایەی خود بە رقابت بیرحمانە برخیزند و لقمە از دهن دیگری بربایند، کرامت شخصي را زیرپا گذارند، بە فحشا تن دهند و چارەی دردهای خود را در اعتیاد بە مواد مخدر و بە مذهب –این مخدر اجتماعي- ببینند! یکی از معمولترین در-روهائی کە این نظام جهنمي، از اروپا گرفتە تا کشورهای اسلامزدە، پیش پای جوانان میگذارد، پیوستن است بە داعش و بە بسیج و یا سپاە، القاعدە، بوکوحرام و غیرە! آنهم از طریق مساجد و مکاتب قرآن، نە تنها در شکل اسلام افراطی، بلکە اشکال میانەرو هم، با مسموم کردن جوانان بە مخدرات مذهبی، مجال و مجوز بە تروریسم میدهند و مردم فقرزدە را بە سرباز و پیادەنظام تروریسم تبدیل میکنند.
اینجاست کە اهمیت یک مبارزە همەجانبەی مطآلباتی با تأکید بر مبارزەی اقتصادی و تلاش برای بهبود وضع معیشت و رفاە کارگران و تودەهای مردم، یکبار دیگر آشکار میشود. جنبش مطالباتی با دورنمای کمونیستي بەمعنی منتظر بهشت پس از مرگ نماندن و مطالبە و احراز این بهشت در همین جهان است! این، یکباردیگر مبارزەی اقتصادی کارگری را سیاسي کردە، کارگران را بە عنوان صاحبان جامعە کە میخواهند کل جامعە را بە آیندەی بهتری رهنمون شوند، در صف مقدم جامعە قرار میدهد.
بەموازات این، تبلیغ آتئیسم و افشاگری علیە سفاکیهای تروریزم مذهبی-امپریالیستی هم مٶثر و بەجا خواهد بود. آری؛ مبارزەی مٶثر با این افیون اجتماعی، از کانال تأمین اجتماعی میگذرد. یک گواە این حقیقت کە بەجاست در تبلیغ علیە مذهب هم برجستەشود، اینستکە در کشورهائ پیشرفتە کە مبارزات کارگری بە دستاوردهائی در جهت رفاە و تأمین اجتماعی دست یافتە، مذهب هم عقب نشینیهای چشمگیری کردە؛ چندانکە داد کشیشان و رهبران مذهبی درآمدە کە چرا مردم از کلیساها و معابد رویگردانند! بە خصوص جوانان و نسل جدید، نە تنها بی‌اعتنا بە مذهب، کە منتقد و منکر مذهب هستند. این، اولا، مدیون یک آسودەخیالی نسبی در زندگی مادی است کە انسانها چندان درگیر فلاکت نیستند کە هموارە برای حل مشکلات عدیدە چشم بە آسمان و بە نیروهای موهومی بدوزند و دعا بخوانند یا صلیب بکشند! این مردمان، بە برکت مبارزات خود، بە نیروی خود باوردارند وتوسل بە امام و امامزادە را لازم نمیبینند. در کنار این، البتە، کارهای بزرگانی چون گالیلە، ولتر، داروین و… ، مبارزات روزمرە علیە مذهب، تبلیغ ماتریالیسم دیالکتیک، تبلیغ آتئیسم و داروینیسم و افشاگریهای روزمرە و چراکە نە؛ رهبریهای داهیانەی رهبران کمونیستی چون مارکس و لنین وغیرە ثمربخش بودەاند. چنین آگاهگریهائی، در ایران و منطقە هم نباید لحظەئی متوقف شود؛ در عین اینکە پیروزی در مبارزە برای دستاورد اقتصادی و تأمین مادی تودەها، ضربەی کاري تر را میزند.
در مورد ظرفیتهای ارتجاعی و بە روزشدەی مذهب (و در اینجا اسلام)، کە ارتباط زندەئی با مصالح سیاسی سرمایە و استثمار دارد، افشاگری اتەئیستي و ضدمذهبي بسیار بەجا و ضروریست. همین مبارزە اما، چنانچە بە دام ترفند‌های سرمایەداری و مزدوران مذهبیش بیفتیم و بە تفرقەی میان خود و کارگران مذهب-زدە دامن بزنیم، از هدف اصلی کە آگاهگری و اتحاد مبارزاتی کارگران و تودەی مردم است، دور شدەایم. بنا براین، از این خطر باید حذر کرد کە هو و جنجال، جای تبلیغ درست را بگیرد.
مخاطبان کمونیستها، فرض را بر خداناباوری (اتەئیست بودن) آنان میگیرند. انکار یا لاپوشاني این حقیقت، مارا غیرجدی یا حتی ریاکار جلوە میدهد. خاطرم هست کە در دهەی ٦٠(١٩٨٠) در “صدای انقلاب ایران” (رادیو کومەلە) کار میکردم، نامەهائی میرسید کە “…کومەلە را دوست داریم .. اما حیف کە شما دین ندارید… (نقل بە معنی)” و ما جواب میدادیم “… این دین را استثمارگران بە تو تحمیل کردەاند تا همچون تریاک، دردهای تورا آرام کند و تو برای چارەی واقعی مشکلاتت مبارزە نکنی … تو چرا قبول میکنی؟ … (بازهم نقل بە معنی)” و بنا بە مورد، توضیحات مناسبی هم میدادیم.
این اسلامیسم تروریستي، از شیعی ایرانی و عراقیش گرفتە تا وهابی عربستانی و سنی پاکستانی و اردوغانی و داعشی، آشکارا وسیلەئیست برای سرکوب عریان و خشن و دست اندازی، نەتنها بە منابع نفتی منطقە، بلکە بە ابتدائیترین حقوق، آزادیها و دسترنج کارگران و مردم ستمدیدەاست. داستان دستمزدهای زیرخط فقر و بازهم عقب افتادەی کارگران ایران و بردگی ‘مدرن’ در امارات و عربستان نمونەهای گویائیست. تبلیغ بردبارانە در بارەی خدمت مستقیم اسلامیسم بە سرمایەی محلی و جهانی، بە آگاهی تودەها و دورشدن آنان از منابر مذهب تروریستی سرمایە کمک میکند.
اسلامیسم، میتواند و باید نابود شود. با این جنگهای بیسرانجام اسلامیستهای شیعە و سنی و حیدری و نعمتی علیە یکدیگر هم، افول این اسلامیسم در چشم انداز است. اما مذهب،خطرناک بودن خودرا، بیش از پیش نشاندادە و درستی نظر کمونیستها و سکولارها را اثبات نمودە کە: مذهب،باید از دولت جدا و یک امر خصوصی باشد! البتە این خصوصي بودن از نظر دولت است بەاین معنی کە مذهب در دولت و در آموزش نقشی نخواهدداشت و هیچگونە کمکی دریافت نخواهدکرد هیچ؛ کە ثروت ملیاردی صنعت بزرگی کە بە نام مذهب و سهم امام و تولیت آستان قدس و چاە جمکران و پردەدار کعبە و اوقاف و غیرە کە چپاول شدەاست، بە صاحب اصلیش کە مردم باشد، مسترد میگردد و صرف رفاە، آموزش، مسکن و عمران میشود. انحلال این صنعت کە یکی از بزرگترین سرمایەداران هر کشور اسلامیست، ضربەی بزرگی بە نفوذ مذهب و مزدوران ریز و درشتش میزند.
بەعلاوە؛ کمونیستها و احزاب کمونیستی مذهب را کە برای تودەها افیون و مخدر و تفرقەافکن است، بەحال خود نمیگذارند کە بە خرافەپراکنی و تخدیر مردم ادامەدهد. مذهب، اگر برای دولت (دولت کمونیستی هم) امر خصوصي است، برای کمونیستها، بە مثابەی یک جنبش اجتماعی کمونیستي، امر خصوصي نبودە بلکە یکی از پایەهای جامعەی طبقاتي و توجیەکنندەی نابرابری و ستم در این جهان است کە عدالت و سعادت را بە جهان پس از مرگ موکول میکند . بنابراین باید افشا و از جامعە زدودەشود. وقتیکە دولت در دست حزب کمونیستي باشد، مذهب، بە کاملترین شیوە، از دولت جدا میشود. چنین دولتی، آزادی بیقید و شرط سیاسی ازجملە آزادی بیقیدوشرط بیان را، از جملە برای تبلیغات ضد مذهبی و آتەئیستي، اعلام و تضمین مینماید؛ بە موازات آن، تمام کوشش خود را در تأمین رفاە اجتماعی و رفاە اقتصادی تودەها بەکار بردە، با رشد وگسترش دادن بیشتر وسائل تولید و زیربنای اقتصادی، زمینەی عینی جهل و خرافات را، هرچە بیشتر، خشک میکند؛ بەطور عینی آگاهی عمومی را بالا میبرد؛ همزمان، زمینەی عینی بیباوري بە نیروی خود را محو میکند و شرایط خودآگاهی کامل انسانها و نابودی همەی خرافات و مذاهب را فراهم میکند.

“سوسیالیزم و مذهب” لنین پایەهای روشنی در تبلیغ علیە مذهب بەدست دادە کە در حاشیەی این مقال، قطعاتی از آن را میبینید
متن کامل این نوشتە را از این لینک
http://ketabnak.com/comment.php?dlid=4682
میتوانید دانلود کنید. متون دیگری از مارکس و إنگلس هم البتە روشنگر است. کمونیستها و کارگران پیشرو میتوانند کار تبلیغی خودرا، با استفادە از این متون پربارتر کنند.
گذشتە از نوشتە هائی نظیر آثار صادق هدایت، ٢٣سال علی دشتی و غیرە، دیدار از انترنت و شبکەهای اجتماعی، از جملە برای دیدن افشاگریهای آتەئیستی کە اینروزها بەفراوانی یافت میشود، بەجاست. بسیاری از آنها، بەطور مستند و مشخص، بە اظهارات سخیف اسلامیستهای وطنی و منطقەئی (و ازجملە داعش و نیز ملی-مذهبیها) میپردازند. در یوتیوب، مثلا؛ ویدئۆهای ریچارد داوکینز بە زبان انگلیسي گاهی با زیرنویس فارسي، نان و گل سرخ بە فارسي و انگلیسي ویا حتی بهرام مشیری (از نظر استنادی و صرفنظر از دیدگاە ناسیونالیستي طرف) مفید خواهد بود. بە زبان کردی، ویدئۆهائی از جمعیت آتەئیستهای کردستان (کۆمەڵەی ئاتیئستەکانی کوردستان) از مریوان هەلەبجەیی، همچنین ویدئۆها و کانالهای تلویزیونی فراوانی بە زبان عربی و … در دسترس اند.
یکی از نکاتی کە نباید از نظر دورداشت، توضیح رابطەی افسارگسیختگی کنونی مذهب با امپریالیسم هار بحران-زدە است. تبلیغ این حقیقت، چە در ایران زیر گرفتە از اسلامیسم، چە در سایر کشورها وعلیە جنبشهای اسلامیستی و بە درجەی زیادی بە ما کمک میکند کە علیە راسیسم و فاشیسم نوین اروپائي آگاهی کارگران را بالا ببریم. روشن کردن رابطەی این دیوانگیها با بحران و با هاری اقتصادی سرمایە، کمک میکند کە جنبش مطالباتی اقتصادی تودەها را، علیە فشاراقتصادی و علیە چپاول گوناگون حکومتی و منطقەئی، بە مبارزەی ضدمذهبی آنان گرە بزنیم.
اینجا اهمیت همبستگي مبارزتي بین المللی کارگران هم، یکبار دیگر، آشکار میگردد. بورژوازی، بیش ازپیش، ترفندها و سرکوبگریهایش را جهاني کردە است. مبارزات سندیکالیستي اما، محدود بە مرزهای کشوري است! چنین مبارزاتی، حتی اگر نظیر فرانسە میلیونها کارگر را هم بە میدان بیاورد، در برابر بورژوازی مصمم و مستظهر بە متحدان بین المللیش، کار چندانی از پیش نمیبرد. گستردگي منطقەئی و جهاني تروریسم مذهبي و پیوند منحوس و معکوس آن در تقویت فاشیسم نوپای اروپائي، بەشیوەئی عیني، لزوم همبستگی بین المللي مبارزات کارگران را یادآور میشود؛ همبستگی ئی کە تنها در یک بستر کمونیستي بە نتایج ملوس خواهد رسید؛ تا آنجاکە میتوان گفت، یک علت عمدەی گسترش اسلامیسم و فاشیسم در این دورە، ضعف و پراکندگی جنبش بین المللی کارگری و در دسترس نبودن آلترناتیو کمونیستی برای کارگران و تودەهای ستمکش است.
پایان بخش سخن، بگذار نقل کوتاهی از “سوسیالیسم و مذهب” نوشتەی لنین در ١٩٠٥ باشد:
“مذهب را باید امر خصوصی اعلام کرد. در این کلمات سوسیالیستها معمولا رویکرد خود نسبت به دین را بیان میکنند. اما معنای این کلمات باید، برای جلوگیری از هر گونه سوء تفاهم، با دقت تعریف شود. ما خواهان آنیم که دین، تا آنجا که به دولت مربوط است، امری خصوصی تلقی شود. اما، آنجا که حزب ما مربوط می شود، از نظر ما دین به هیچ وجه نمیتواند امری خصوصی باشد. مذهب نباید ربطی بە دولت داشتەباشد و جوامع مذهبی نباید هیچ ارتباطی با قدرت دولتی داشته باشند. همه باید کاملا آزاد باشند به ابراز هر مذهبی که بخواهد، و یا هیچ دین نداشتە، یعنی، خداناباور باشند که هر سوسیالیستی قاعدتا هست. تبعیض میان شهروندان بر اساس عقاید مذهبی، خود کاملا غیر قابل تحمل است. حتی اشارەی صرف بە مذهب شهروندان در اسناد رسمی باید بدون شک حذف شود. دولت هیچگونە یارانە یا کمک هزینەئی بە کلیساها و جوامع دینی و مذهبی (بخوان و تکایا و مساجد؛ مترجم) نمیدهد. اینها باید به انجمنهای کاملا آزاد شهروندان همفکر، انجمنهای مستقل از دولت تبدیل شوند. …”
“تا آنجا که بە حزب پرولتاریای سوسیالیست مربوط است، مذهب امری خصوصی نیست. حزب ما از مبارزین آگاه طبقاتی و پیشرفته برای رهایی طبقه کارگر است. چنین ارتباطی نمی تواند و نباید نسبت به عدم آگاهی طبقاتی، جهل و یا تاریک اندیشی در شکل باورهای مذهبی بی تفاوت باشد … ”

.

سه د به هار به شوین مارکس دا

                              مصلح ریبوار؛

                         مارسی 1983؛ بۆ سەدەمین ساڵیاد!

هاوری؛

هوزان؛

مه زن؛

رابه ر؛

هاوری مارکس!

سه د به هاره به جیت هیشتوین.

سه د به هاره،

سه د به هاری

پرله هه لس و که وت و خه بات؛

که وا سیمای دلیرانه ت

– پیری پسپور-

گه شترین و روونترین ئه ستیره مانه

به ره و ئاسوی گه ش و روونی سوسیالیسم

به ره و ئاوات؛

***

زور له میژه

ئالای پیروزی بیرورات

که وتوه ته سه ر شان و باهووی

پرولیتاریای جیهانی

که وتوه ته ده ستی لیزانی پاله وانی بیر وباوه ر

هاوریی پیشره وی جه نگاوه ر

هاوری لینین!

***

هه رچه ند، ئه وا ماوه یه که

گه ردی زه ردی

نه شه کاوه یی له میژین

نیشتوه ته سه ر

ئه و ئالا سووره ی تو و لینین

به لام ئه مرو

که وا دیسان

سه را سه ر کومه لی جیهان

وه ک خاکه لیوه

لیواوه

به ته وژمی شورشی پرولیتیری

گه ردی زه ردی هه لپه رستی

له ئالاکه ت ده ته کینین

چه نای چه ن سال پاش تو و لینین

ئالای سووری بیر و باوه ری پیروزتان

ده شه کینین!

به هاری سال

به گولی ئال

به گولی ئالی ئالای سوور

ده نه خشینین!

هاوریی هوزان

ئیمه هه مان

هاوری یانی مانیفیستی کومونیستین!

ئیمه هه مان

هاوری یانی مانیفیستی کومونیستین!

ساڵیادی سەردەشت عوسمان، Salyady Sardasht Osman

بڤه!
                              له یادی سه رده شت عوسماندا
                                                                                               مصلح ریبوار
                                                                      20130505
«بڤه! نه که ی!»
ئه مه روونترین په یامی چاوه شی چوغه له به ره
به په یکه ری له خوین گه وزاوی سه ر ده شتا ئاراسته ی من و توی ئه کا.
«بڤه! نه که ِی!
نه که ی په رده له سه ر ده غه لی و تالان هه لمالی!
نه که ی باسی چاله نه وتی په یکه ری کارگه ر قووت ده ر،
ژنی سووتاو،
منالی بی ناز و نه وا،
درامای «دوعا»
له هه للا ده ی!
ئه گینا چی؟
ئه گینا قوزلقورتی مه رگ!»
ده لی: «چاویک لار بروانیته گیرفانم
هه ر ئه و به لای به سه ر دینم
به سه ر زاری سه رده شت عوسمانم هیناوه
ئازادی به زنجیره کانتا هه ل بلیی!
ئازادی ئاوازی ره نگین
بو قفل و نه رده ی زیندان و
پوستالی چاوه ش دابنیی
ده نا قسه ی زلتر له زار؟ بڤه؛ نه که ی!
وسکوت! قور و قه پ! ده نگ نه که ی!»
به لام په یکه ری نه به زی سه رده شت عوسمان
په یامیکی تری پی یه:
ده لی: ئه وان خه تی سووری بڤه ی خویان به خوینی من نه خشاندوه.
ئه فسانه ی تو خوش و من خوش، گه یشته خالی کوتایی گوله ی گه رم.
چی یا ن له جه وهیل کرد ئاوا؛
به لام کوشتنی مروفیک
چه کی به هیزتر له گوله ی گه رمی ده وی.
منیش نه مردم، وه ک جه وهیل.
منیش،
بو ئیوه ی جه نگاوه ر
رونتر له په یامی جه وهیل، په یامیکی دی شک نابه م:
شیوه ن مه که ن! یه کگرتووبن!
————[[[[]]]]]]]
دکلەمەی هەڵبەستەکە:
Bvva: یادی سه رده شت عوسمان
////////////

ڤیدیۆکەی؛ بە سپاسەوە لە هاوڕێ لاوژە جەواد:

<div id=”fb-root”></div><script>(function(d, s, id) { var js, fjs = d.getElementsByTagName(s)[0]; if (d.getElementById(id)) return; js = d.createElement(s); js.id = id; js.src = “//connect.facebook.net/en_US/sdk.js#xfbml=1&version=v2.3″; fjs.parentNode.insertBefore(js, fjs);}(document, ‘script’, ‘facebook-jssdk’));</script><div class=”fb-video” data-allowfullscreen=”true” data-href=”https://www.facebook.com/video.php?v=4239490005474&amp;set=vb.1832263324&amp;type=1″><div class=”fb-xfbml-parse-ignore”><blockquote cite=”https://www.facebook.com/video.php?v=4239490005474″><a href=”https://www.facebook.com/video.php?v=4239490005474″>06/05/2013 19.56</a><p></p>Posted by <a href=”https://www.facebook.com/jalil.rezai”>Jalil Rezai</a> on Monday, May 6, 2013</blockquote></div></div>

 

[[[[[]]]]]]]]]]