درەخت

 

بەبۆنەی رۆژی کومەڵەوە

ساڵی ١٣٦٤/١٩٨٦

درەختێكم

لە تیرەی بەرزە-درەختان

بە ئارەقی رەنج و خەبات پەروەردە بووم

بنجم هەزار هەزار پویە و

لە نێو زاخە و

كۆڵێت و زنجی شار و دێ‌

رۆچووم

رۆچووم

لق و پۆم باڵای كردەوە و

پەل لە ئەستێرە دەكوتم و

بێباك لەچی تەور و تەوراس

بەرەو هەتاو

بە گژ هەوری چڵكن دا چووم

تۆف و كڕێوە و با بابێ‌ !

باكی نییە

ئەو درەختەی

بنجی هەزار پۆی لە دڵی

كۆمەڵانی رق ئەستووری وریادا بێ‌

تەوژمێكم

لە بای سەڕسەڕ

مەینەتاوای ستەم تێكدەر

هەزار نەسیمی خۆش پەیام

ئەشنێ‌ لە هانای هەناسەم

بۆ گشت بەشەر

گزنگێكم

لە بای سەڕسەڕ

مەینەتاوای ستەم تێكدەر

هەزار نەسیمی خۆش پەیام

ئەشنێ‌ لە هانای هەناسەم

بۆ گشت بەشەر

گزنگێكم

لەبەربەیان

تیشكاوێژی چی دەلاقەی ماڵی تاریك

گەنم، گەرما، رووناكي، تین

دیاریمە

دیاریمە بۆ ژین

لەم جیهانا من كیوێكم

هەر دۆڵێك، هەر داوێنێكم

خەرمان خەرمان

گوڵی سووری ئاڵای ئاڵە

بەرهەمێكی

رقی پیرۆزی كارخانەم

من سەمەرەی

بێ‌ سەمەري

رەنجی گەرمی كوورەخانەم

هیوای دەستی بێ‌ حەقدەستی

بێ‌ بەشی بێ‌ خانە و لانەم

راست كەروەری جیهانی كۆنی ئاوەژووم

میعمارێكی نوێكردنەوەی ئەم جیهانەم

من مستێكم لە هەزار مست

گرێ‌ كراو

راساوم لە ژێر چەناگەی

دێوی دزێوی سەرمایە

ئەمن دەستێكی تامەزرۆم

تامەزرۆی یەكبوون، یارمەتی

دەستانی كار

بۆ تێكدانی

ئەم ستەم-مەینەتاوایە

بۆ خولقانی

ئەو دنیایە

ستەم تێیدا ئەفسانەیە و

شەتی خرۆشانی شادي و بەهرەمەندي

دەریایەكە

دوایی نایە!

 

 

 

سەد ساڵە، سەد ئەیار

 

سەد ساڵە، سەد ئەیار

بەبۆنەی یەکی ئەیار، ڕۆژی جیهاني کرێکارەوە؛

ساڵی  ١٩٨٦

سەد ساڵە
ژینى سەوز
بە ئاڵاى ئەیارم خشاوە
هەشسەد و هەشتا و شەش
لە یەکى ئەیارا
پرِگەرووى “شیکاگۆ”
خرۆشام:
      بەسیەتى برسیەتى و کۆیلەیەتى!
خرۆشام:
ئازادي!
خرۆشام:
      خاک سەوزبێ و ئاسۆ سوور
      ئاسمان با پرِبێ لە ئاوازى شادي!
خرۆشام،
رۆستەم بووم
کاوە بووم
ئاشیل و پرۆمتە و فەرهاد بووم،
ئیسپارتەکووس من بووم!
*
رۆستەمم
رۆستەمێک وەک ئەسفەندیار،
پۆڵاپۆش
بە پۆڵاى یەکیەتى ئەیار
ئاشیلم،
ئاشیلێک پاژنەشم پۆڵا
کە پاژنە بۆشەکەى تەفرەقەم دانا
کاوەم من،
کاوەیەک ئاڵا هەڵکردوو،
نەک هەر تۆڵەى رۆڵە،
تۆڵەى گشت کردوو!
پرۆمتەم
ئاگرم هێنا بۆ بەشەر
هیچ خوایەک ناتواتێ ببێ بە لەمپەر!
ئیسپارتەکووسێکم لە خاج دابەزیوو،
ئاگرم،
بەربوومە دنیاى دارِزیو!
*
سەد ساڵ بوو
کە “باستیل
پێشێلى هێرشى من ببوو:
ئەستێرەى “کۆمۆن“م
دەمێک بوو هەڵببوو
هەشسەد و هەشتاو شەش
یەکى مانگى ئەیار
بێ ترس لە کوشتار
بێ خورپە لە ئیعدام
خرۆشام: ئازادي!
لە نوورى کازیوەى ئەیارا،
لە زەردەى بەیاني ژێردارا،
خرۆشام: یەکیەتیم؛ ئازادیم، بۆ هەژار
ئابڵۆقەى ئاگرم؛ برووسکەم؛ بۆ ستەم، بۆ نەیار!

***
لە زەردەى کازیوەى ژێردارا
پێنج کەس بوون
پێنج چاوى خۆرەتاو،
با لەبیرنەچنەوە
“شپیس”
“ئەنگل”
“فیشەر” و
“پارسونز” و “فیەڵدێن”
پێنج کەس بوون،
پێنج ئاڵا
پێنج سروود،
پێنج دەنگى بانگەواز…
بانگەواز…
بانگەواز…
بانگەواز…
بە هەنگاوى بلَیند
سنوورى دەهارِى
ئۆقیانووس، شاخى بەرز،
نەبوونە دیوارى
بانگێشتى رزگاري.
پریشکى شیکاگۆ
بوو بەگرِ
گرِێکى دنیاگر…

***

سەد ساڵە
سەد ئەیار
ژینى سەوز
بە ئاڵاى ئەیارم خشاوە…
“مکزیکۆ”
تا ” لەندەن”
تا “تۆکیۆ”
“ئیسکاتلەند”، تا “گدانسگ”،”سۆ ڤە تۆ”
تا “تاران”،
تا ئێرە
کوردستان!
*
لە کوردستان
پۆل پۆل پوورەم
پۆنگ-خواردووە
لە کارخانە و کوورە و کارگاو
لە مەیدان و بازارِى شار
لەم رۆژى یەکى ئایارا
شەپۆلێکم
لە دەریاى بەرینى کارا
دەستم لە دەست
هاوزنجیرانى هاو مەبەست
سەرم لە رێز
هاو چارانى بێ ئەژمارا
لەم رۆژى یەکى ئایارا،
“ئەى ئەو کەسەى وا نامناسی”!
“ئەى ئەوکەسەى وا نامناسی
یا دەمناسى و خۆت گێلدەکەى”،
بەلآم ، کاتێک بیرى گیرفان،
گیرفانى پرِ
ئەکەیتەوە،
خێرا
بیرى بازووى منى بەرگ شرِ
ئەکەیتەوە
تۆ نامناسى و
من دەتناسم
لە قرچەى گەرماى هاوینا
بارى قورسى سەر شانم تۆى!
لە سەرما و سۆڵەى زستانا
کوا نوورى کوژاوەى ماڵم تۆى!
کە دەست بەتاڵم و بێکار
هیچم نییە لە گیرفانا
ژان و برک و خۆشینى مناڵم تۆى!
لە مەشخەڵانى شۆرِشى کوردستانا
سەرداوێن بۆ زاڵم تۆى!
ئاڵاى سوور من،
ئاڵاى شۆرِ تۆى!
ئازادى ئازادى منم
زنجیرى پێى ئازادى تۆى!
دڵداري مەم و زین منم
دڵپیسي بەکرە شۆفارى مەرگەوەر تۆى!
عەشقى نەمرى فەرهاد منم،
دەمەتەشوێى فەرهاد-کوژ تۆى!
*
لێرەوە
تا “گدانسک”
هەتا “سۆ وە تۆ”
پێکدەگەن
لێک دەگەن
دەنگى من بە کۆ
“ئەجۆشێ؛
ئەخرۆشێ؛
کۆمەڵ رێک ئەخا”
هەر هەستاو
دەیبینى
کۆیلەتي رووخا!”
لە یەکى ئایارا
دەنگم دەنگێکە،
بۆ هەژارى بێجەژن،
جەژنم جەژنێکە
ماڵ بە ماڵ، ئەگەرِێم
چى ماڵى هەژار
پیرۆزبێ
یەکێتى و
جەژنەکەى ئەیار!!
1386

شیعرەکان و سروودەکان، شەش بەرنامە، لە گەل “ئافراندن”:

کارێکی هاوبەشم، لە گەل ڕادیۆی “دەنگی گەلی کوردستان” DGK، لەسەر شیعر و کاری هونەریم، لە شەش بەشدا، لە بەرنامەی ئافراندن، بڵاو کراوەتەوە:

 

بەشی یەکەم:

بەشی دووەم:

بەشی سێهەم:

بەشی چوارەم:

بەشی پێنجەم:

بەشی شەشەم:

بەجێم هێشتی!                                                               

 

لە زمان دادە خەجێ وە، بۆ دادە حومەیرا؛

                                                                               بە چەند رۆژێک

                                                                               پاش کارەساتی خامۆش بوونی!!

 

بەجێم هێشتی و

ماڵاوایي

ئاسایي بوو!

بەتەمابووم

کە دوایي بێیتە پێشوازم؛

باوەشی گەرمی خۆشکانە…

نەک ئاوا، سارد!!!

مەگەر خۆت نەت وت “بەخێرچی”؟؟

ئەی بۆ شێوانت باوانم؟؟

ئەی بۆ سارد و سڕە، ئێستا، باوەشی گەرمی دایانم؟؟

جووتە-خوشکێک بوون، من و تۆ،

وەک جووتێک چاو!

ئێستا، چۆن چاوم هەڵێنم؟؟

چۆن تەنیا-باڵ و تەنیا-چاو،

چۆن تەنیا، باڵ بوەشێنم؟؟

چلۆن ئێستا،

میوانداري

میوانە خۆشەویستەکانت کەم؟؟

*

ئۆفف؛ جێم هێشتی!!!

کە هاتمەوە،

ئینساف نەبوو…

باوەشی سارد…

بەتەما بووم

بە باوەشی گەرمەوە؛ وەک جاران…

بێی بە پیریمەوە، دیسان…

کەچی

تەنیا

زەردەیەکی نەرم و نیان

لە پشت شیشەی ساردی قاپە عەکسێکەوە!!

بۆ کوێی ببەم؟؟

چی لێ بکەم؟؟

٢٠١٤٠٢١٧

 

پارچەچنان

https://youtu.be/D5Ps4g-QWGs

وەرگێرِانى ئازاد لە شیعرێکى “هاینریش هاینە”

هەر بەم ناونیشانە:

بۆرژواکان!

بۆ ئاوازى کلیساتان،

کەواى ساتان

تان و پۆ زێرِ و زیو و ئاوریشم

لەبەر ئەکەن؛

کێ ئەو کەواى چنى بۆتان؟

ئێمەى رووتى برسى بێ نان؛

ئێمەى کرێکارى کارگاى پارچە چنین،

ئێوە، ئاوا پۆشتە ئەکەین

کەچى، خۆمان رووت و برسین!

خاوەن شکۆکان! داراکان!

بۆ شکۆداربوونى لەشتان،

کەوڵى ئاوریشمینى دەڵپ لەبەر ئەکەن

کێ ئەو کەوڵەى چنى بۆتان؟

بۆ ئێوەى دەسەلاَتدارى خاوەن شکۆ؟!

ئێمە؛

کرێکارى کارگاى پارچە چنین،

ئێوە، ئاوا پۆشتە ئەکەین

کەچى خۆمان رووت و برسین!

بەڵام کاتى دەسەڵاتى ئێمەش کەهات،

کاتێک شکۆتان دوایى هات،

کاتێک دەستى دەسەڵآآت و دەستوور-داریتان

کۆتا بوو،

ئەوجار،

ئێمەى کرێکارى کارگاى پارچە

کفنەکەتان

بە گیان، بەدڵ

بۆ ئەچنین

بۆ ئێوە و

بۆ دنیاى کۆنتان!

گوێگرن لە

قرمژنى مارشى راپەرِین

ئێمەى کرێکارى پارچە

چیدى رووت و رەجاڵ نابین؛

چیدى رووت و رەجاڵ نابین!

 

هاوینى 1365