درباره ریبوار Rebwar

A few words about Rebwar A veteran revolutionary author, poet and songwriter, Mosleh Rebwar has published an anthology of poetry and short stories based on actual working class struggles that shook the world since the 1960s. These stories were first broadcast into towns and cities across Iran’s Kurdistan province by the radio station of the Komala communist party. Komala means “collective.” Rebwar was the first to translate The Internationale (the anthem of the international working class) into Kurdish (Sorani). His revolutionary songs remain popular across the region, and among the progressive Iranian Kurdish émigré communities scattered around the world. Born in 1947 in the Kurdish town of Mariwan, Rebwar grew up under the brutal Shah’s regime. The neighbouring Soviet Union represented a beacon of hope for social justice and development. Rebwar sharpened his politics while a student in Tehran in the 1960s, and was a founding member of Komala. The party remained an underground organisation until the eve of the 1979 uprising in Iran, which toppled the monarchy. Komala led the resistance to the Islamist takeover in Kurdistan before activists were killed or forced into exile during a bloody campaign waged by the new Islamic Republic against communists and progressives. But the struggle did not end there. Komala set up guerilla camps that won the support of people by refusing to submit to the Islamist regime, and continued the fight for socialism as part of the wider international communist movement. Rebwar remained an active member of the party until its split in the late ´80s and then continued in a new established party until the late of the ´90s. Since then he continues his political activities independently. Rebwar has worked as a secondary school teacher in Gothenburg, Sweden. He continues to campaign against racism and sexism and for working class power.

درەخت

 

بەبۆنەی رۆژی کومەڵەوە

ساڵی ١٣٦٤/١٩٨٦

درەختێكم

لە تیرەی بەرزە-درەختان

بە ئارەقی رەنج و خەبات پەروەردە بووم

بنجم هەزار هەزار پویە و

لە نێو زاخە و

كۆڵێت و زنجی شار و دێ‌

رۆچووم

رۆچووم

لق و پۆم باڵای كردەوە و

پەل لە ئەستێرە دەكوتم و

بێباك لەچی تەور و تەوراس

بەرەو هەتاو

بە گژ هەوری چڵكن دا چووم

تۆف و كڕێوە و با بابێ‌ !

باكی نییە

ئەو درەختەی

بنجی هەزار پۆی لە دڵی

كۆمەڵانی رق ئەستووری وریادا بێ‌

تەوژمێكم

لە بای سەڕسەڕ

مەینەتاوای ستەم تێكدەر

هەزار نەسیمی خۆش پەیام

ئەشنێ‌ لە هانای هەناسەم

بۆ گشت بەشەر

گزنگێكم

لە بای سەڕسەڕ

مەینەتاوای ستەم تێكدەر

هەزار نەسیمی خۆش پەیام

ئەشنێ‌ لە هانای هەناسەم

بۆ گشت بەشەر

گزنگێكم

لەبەربەیان

تیشكاوێژی چی دەلاقەی ماڵی تاریك

گەنم، گەرما، رووناكي، تین

دیاریمە

دیاریمە بۆ ژین

لەم جیهانا من كیوێكم

هەر دۆڵێك، هەر داوێنێكم

خەرمان خەرمان

گوڵی سووری ئاڵای ئاڵە

بەرهەمێكی

رقی پیرۆزی كارخانەم

من سەمەرەی

بێ‌ سەمەري

رەنجی گەرمی كوورەخانەم

هیوای دەستی بێ‌ حەقدەستی

بێ‌ بەشی بێ‌ خانە و لانەم

راست كەروەری جیهانی كۆنی ئاوەژووم

میعمارێكی نوێكردنەوەی ئەم جیهانەم

من مستێكم لە هەزار مست

گرێ‌ كراو

راساوم لە ژێر چەناگەی

دێوی دزێوی سەرمایە

ئەمن دەستێكی تامەزرۆم

تامەزرۆی یەكبوون، یارمەتی

دەستانی كار

بۆ تێكدانی

ئەم ستەم-مەینەتاوایە

بۆ خولقانی

ئەو دنیایە

ستەم تێیدا ئەفسانەیە و

شەتی خرۆشانی شادي و بەهرەمەندي

دەریایەكە

دوایی نایە!

 

 

 

سەد ساڵە، سەد ئەیار

 

سەد ساڵە، سەد ئەیار

بەبۆنەی یەکی ئەیار، ڕۆژی جیهاني کرێکارەوە؛

ساڵی  ١٩٨٦

سەد ساڵە
ژینى سەوز
بە ئاڵاى ئەیارم خشاوە
هەشسەد و هەشتا و شەش
لە یەکى ئەیارا
پرِگەرووى “شیکاگۆ”
خرۆشام:
      بەسیەتى برسیەتى و کۆیلەیەتى!
خرۆشام:
ئازادي!
خرۆشام:
      خاک سەوزبێ و ئاسۆ سوور
      ئاسمان با پرِبێ لە ئاوازى شادي!
خرۆشام،
رۆستەم بووم
کاوە بووم
ئاشیل و پرۆمتە و فەرهاد بووم،
ئیسپارتەکووس من بووم!
*
رۆستەمم
رۆستەمێک وەک ئەسفەندیار،
پۆڵاپۆش
بە پۆڵاى یەکیەتى ئەیار
ئاشیلم،
ئاشیلێک پاژنەشم پۆڵا
کە پاژنە بۆشەکەى تەفرەقەم دانا
کاوەم من،
کاوەیەک ئاڵا هەڵکردوو،
نەک هەر تۆڵەى رۆڵە،
تۆڵەى گشت کردوو!
پرۆمتەم
ئاگرم هێنا بۆ بەشەر
هیچ خوایەک ناتواتێ ببێ بە لەمپەر!
ئیسپارتەکووسێکم لە خاج دابەزیوو،
ئاگرم،
بەربوومە دنیاى دارِزیو!
*
سەد ساڵ بوو
کە “باستیل
پێشێلى هێرشى من ببوو:
ئەستێرەى “کۆمۆن“م
دەمێک بوو هەڵببوو
هەشسەد و هەشتاو شەش
یەکى مانگى ئەیار
بێ ترس لە کوشتار
بێ خورپە لە ئیعدام
خرۆشام: ئازادي!
لە نوورى کازیوەى ئەیارا،
لە زەردەى بەیاني ژێردارا،
خرۆشام: یەکیەتیم؛ ئازادیم، بۆ هەژار
ئابڵۆقەى ئاگرم؛ برووسکەم؛ بۆ ستەم، بۆ نەیار!

***
لە زەردەى کازیوەى ژێردارا
پێنج کەس بوون
پێنج چاوى خۆرەتاو،
با لەبیرنەچنەوە
“شپیس”
“ئەنگل”
“فیشەر” و
“پارسونز” و “فیەڵدێن”
پێنج کەس بوون،
پێنج ئاڵا
پێنج سروود،
پێنج دەنگى بانگەواز…
بانگەواز…
بانگەواز…
بانگەواز…
بە هەنگاوى بلَیند
سنوورى دەهارِى
ئۆقیانووس، شاخى بەرز،
نەبوونە دیوارى
بانگێشتى رزگاري.
پریشکى شیکاگۆ
بوو بەگرِ
گرِێکى دنیاگر…

***

سەد ساڵە
سەد ئەیار
ژینى سەوز
بە ئاڵاى ئەیارم خشاوە…
“مکزیکۆ”
تا ” لەندەن”
تا “تۆکیۆ”
“ئیسکاتلەند”، تا “گدانسگ”،”سۆ ڤە تۆ”
تا “تاران”،
تا ئێرە
کوردستان!
*
لە کوردستان
پۆل پۆل پوورەم
پۆنگ-خواردووە
لە کارخانە و کوورە و کارگاو
لە مەیدان و بازارِى شار
لەم رۆژى یەکى ئایارا
شەپۆلێکم
لە دەریاى بەرینى کارا
دەستم لە دەست
هاوزنجیرانى هاو مەبەست
سەرم لە رێز
هاو چارانى بێ ئەژمارا
لەم رۆژى یەکى ئایارا،
“ئەى ئەو کەسەى وا نامناسی”!
“ئەى ئەوکەسەى وا نامناسی
یا دەمناسى و خۆت گێلدەکەى”،
بەلآم ، کاتێک بیرى گیرفان،
گیرفانى پرِ
ئەکەیتەوە،
خێرا
بیرى بازووى منى بەرگ شرِ
ئەکەیتەوە
تۆ نامناسى و
من دەتناسم
لە قرچەى گەرماى هاوینا
بارى قورسى سەر شانم تۆى!
لە سەرما و سۆڵەى زستانا
کوا نوورى کوژاوەى ماڵم تۆى!
کە دەست بەتاڵم و بێکار
هیچم نییە لە گیرفانا
ژان و برک و خۆشینى مناڵم تۆى!
لە مەشخەڵانى شۆرِشى کوردستانا
سەرداوێن بۆ زاڵم تۆى!
ئاڵاى سوور من،
ئاڵاى شۆرِ تۆى!
ئازادى ئازادى منم
زنجیرى پێى ئازادى تۆى!
دڵداري مەم و زین منم
دڵپیسي بەکرە شۆفارى مەرگەوەر تۆى!
عەشقى نەمرى فەرهاد منم،
دەمەتەشوێى فەرهاد-کوژ تۆى!
*
لێرەوە
تا “گدانسک”
هەتا “سۆ وە تۆ”
پێکدەگەن
لێک دەگەن
دەنگى من بە کۆ
“ئەجۆشێ؛
ئەخرۆشێ؛
کۆمەڵ رێک ئەخا”
هەر هەستاو
دەیبینى
کۆیلەتي رووخا!”
لە یەکى ئایارا
دەنگم دەنگێکە،
بۆ هەژارى بێجەژن،
جەژنم جەژنێکە
ماڵ بە ماڵ، ئەگەرِێم
چى ماڵى هەژار
پیرۆزبێ
یەکێتى و
جەژنەکەى ئەیار!!
1386

منھم شکنجە شدم!

نیم سدە پیش از این، رژیم سلف این بربریت اسلامی سرمایە، مرا ھم بە قزل قلعە برد و شکنجە کرد. رژیم ستمشاھی سرمایە ھم کە فرش قرمزی از خون شکنجەشدگان و بەخون خفتگان پیش پای این خلف اسلامی خود پھن کرد، ھدف این دادخواھی ھست! وچرا نە؛ ابوغوریبھا، گوانتاناموھا، گولاکھا و ھمەی ستمکدەھا و شکنجەگاھھای محافظ این نظام، در سراسر جھان، ھمگی باید جوابگو باشند!

زندەباد اسماعیل بخشی و عزمش استوار کە صدای  شکنجەشدگان را، در بالاترین سطح، بانگ آواز داد تا آغاز پایانی باشد بر این بربریت سرمایە کە نە تنھا مرا و اورا کە ستارھا، ژالەھا، خسروھا، اشرف ھا، جمیلە بوپاشاھا، عزیزالحاجھا و ھزاران دیگر را دراین جھان سرمایە زدە، فریاد میزند؛ باشد کە بشارت آزادی و آسودگی از نکبت سرمایە و از سیستم ستم پیشەاش آغاز خیزی تازە  را تجربە کند!

ترور وحذف فیزیکی محکوم است

متأسفم کە چنین بدیھیاتی باز لازم بەتکرار است!

چند روز پیش، با پخش یک ویدئۆ، شخصی بانام شۆڕش خۆراسانە کە در ویدئۆ ابوبکر ھم خطاب میشود، مطرح کردە کە سالھا پیش، مسئولانی از یگ شاخەی مسروقەی کۆمەڵە، درصدد ترور و حذف فیزیکی مخالفانشان بودەاند! بازھم متأسفانە، نە تازە بود و نە غیر منتظرە! چنین اقدامات شنیعی کە نتیجەئی جز رسوائی ھم برای گردانندگانشان نداشتە، سابقا ھم روی دادە و ظرفیت آلودگی گرایشھای ناسێونالیستی را، ھمچون موارد مشابە میان جریانات ناسیونالیستی کردستان ھمساێە و ھمچنین حزب دمکرات، بار  دیگر، بەنمایش گذاشت.

آنچە میماند، رسواکردن بیشتر  و فشار بیشتر بر این جریانات است کە اولا ابعاد این ماجرا را روشنتر نمایند و مسئولان این رسوائیھارا بیشتر افشا کردە بە قضاوت جامعە بسپارند و ثانیا بە ھواداران آنان، ھشدار مجدد دھیم گە ناسیونالیسم، بەویژە در شکل باندھای مسلح، چە ظرفیتھای شنیعی برای حذف جنایتکارانەی مخالفان سیاسی و حتی خود این ھواداران (در صورت طرح ھرگونە اندشەی آزادانەئی) دارند؛ و اینکە ھیچگونە خام اندیشی از نوع امید بە ھرگونە رھائی در پیروی از این جریانات رسوا، دیگر پذیرفتە نیست و از شریک بودن آنان دراین مسئولیت شرم آور، بەخصوص پس از این افشاگریھای اخیر، کم نمیکند!

دیماە ٩٧، ژانویەی ٢٠١٩

مصلح رێبوار

 

ترانەی کارگر شهرداری

تنطیم شده برای اجرا

اجرا شده و پخش شده در رادیوهای کومه له، حکا، حککا و …

فایل صدا، با صدای رضا یوسف بیگی را میتوانید بشنوید

 

اونکه آشغالاشو هرروز

من میریزم ولی هنوز

نه اسممو شنیده

نه ریختمو دیده

هیچوخ عین خیالش نبوده

دستم پر یا خالی بوده

واسه سفره بچه هام چی دارم

روزگاری یه بی مروت

مالاماله از مرارت

روزگاری یه لعنتی

که باید زیرورو شه

همیشه میگن صبر واطاعت

منتظر باش…

یه کم قناعت…

درست میشه…

حالا پولی درکار نیست!

اما وقتی کار نکردیم

وقتیکه

زباله ها

از سروروشون رفت بالا

اونوقته که

گوش آقایون

بازمیشه و

گوش میدن به حرفامون

***

وقتی به ما میگن قناعت

میکنن هستی ماروغارت

سوروساتشون براهه

کاریشون معطل نیست!

اما وقتی کارنکردیم

وقتیکه

زباله ها

از سروروشون رفت بالا

اونوقته که

گوش آقایون

بازمیشه و

گوش میدن

به حرفامون…

***

اونا که میگن صبر وطاقت

همونا که هی میگن قناعت

میبینی که به دست و پا میفتن!

وقتی ببینن ما با همیم

وقتی فهمیدن پس نمیزنیم

اونوقت حالیشون میشه چه قدرتی هستیم

یه روزی مثل آشغالا

خودشونو بساطشونو

از همه جا جارو میزنیم!

آره

وقتی کارنکردیم

وقتیکه زباله ها

از سروروشون رفت بالا

اونوقته که

گوش آقایون

باز میشه و

گوش میدن

به حرفامون…

روزگاری یه بی مروت

مالاماله از مرارت

روزگاری یه لعنتی که باید زیرورو شه!

آره

وقتی کارنکردیم

وقتیکه زباله ها

از سروروشون رفت بالا

اونوقته که

گوش آقایون

باز میشه و

گوش میدن

به حرفامون